Analisis Hukum terhadap Sanksi kepada Penyidik Kepolisian yang Tidak Segera Menyerahkan Berkas kepada Penuntut Umum dalam Perkara dengan Kualifikasi Ringan

Authors

  • Kevin Ariel Alfarobbi Universitas Muhammadiyah Jember
  • Lutfian U Ubaidillah Universitas Muhammadiyah Jember

DOI:

https://doi.org/10.62383/humif.v2i3.1938

Keywords:

criminal investigation, investigator sanctions, legal certainty, minor offenses, pre-prosecution

Abstract

The Indonesian criminal justice system upholds the principle of legal certainty to ensure the protection of the rights of all parties involved in legal proceedings. One of the recurring issues is the ambiguity regarding the timeframe for Investigators to submit case files to Public Prosecutors, particularly in minor offense cases. Article 110 of the Indonesian Criminal Procedure Code (KUHAP) merely states the word "immediately" without specifying a definite time limit, creating opportunities for delays without firm legal consequences. This research employs a normative juridical method with a conceptual and evaluative approach to analyze statutory provisions and their practical application in Indonesia. The findings reveal that although ethical and disciplinary sanctions are regulated within internal police regulations, there is no explicit legal norm governing sanctions for Investigators who fail to promptly submit case files. Consequently, it is necessary to revise Article 110 of KUHAP by establishing a clear and binding timeframe, while strengthening both internal and external supervisory mechanisms to uphold legal certainty and enhance the effectiveness of the criminal justice system. Furthermore, public participation through digital media can serve as a form of social control over the negligence of law enforcement officers in Indonesia.

References

Abidin, R. F. W., & Fadhulurrahman, M. I. (2025). Alur Penegakan Hukum dalam Kasus Pidana Berdasarkan Tugas serta Fungsi dari Hakim dan Jaksa di Indonesia. Adagium: Jurnal Ilmiah Hukum, 3(1), 41–63. https://doi.org/10.70308/adagium.v3i1.61

Allo, Z. T., Amri, U., Saddam, S., & Parawansa, R. (2024). Innovation of Pre-Prosecution Concepts in Handling Criminal Cases Based on The Principle of Contante Justitie Inovasi Konsep Prapenuntutan Dalam Penanganan Perkara Pidana Berdasarkan Asas Contante Justitie. Inovasi Konsep Prapenuntutan Dalam Penanganan Perkara Pidana Berdasarkan Asas Contante Justitie, 2(1), 95–116.

Amin, R., & Muhammad Fikri Al Aziz. (2023). Penguatan Komisi Kepolisian Nasional Dalam Pengawasan Penyidikan Tindak Pidana Oleh Polri. Krtha Bhayangkara, 17(1), 1–26. https://doi.org/10.31599/krtha.v17i1.1855

Amostian, Yusriyadi, & Silviana, A. (2023). Reformasi Polri melalui Penguatan Fungsi dan Kewenangan Komisi Kepolisan Nasional dalam Melakukan Pengawasan Eksternal terhadap Polri. Jurnal Pembangunan Hukum Indonesia, 5(3), 510–522. https://ejournal2.undip.ac.id/index.php/jphi/article/view/18030

Buntu, B., Ode Husen, L., & Qamar, N. (2022). Penegakan Hukum Tindak Pidana Oleh Sentra Penegakan Hukum Terpadu. Journal of Lex Generalis (JLS), 3(3).

Citra Maharani, Q. S., & Yovieta, A. (2023). Penjatuhan Disiplin Etik Tidak Menghapuskan Pertanggungjawaban Anggota Polri Yang Melakukan Tindak Pidana. Jurnal Hukum Pidana Dan Kriminologi, 4(1), 32–43. https://doi.org/10.51370/jhpk.v4i1.95

David tan. (2021). Metode penelitian Hukum: Mengupas Dan Mengulas Metodologi Dalam Menyelenggarakan penelitian Hukum. NUSANTARA: Jurnal Ilmu Pengetahuan Sosial, 8(8), 1332–1336. https://core.ac.uk/download/pdf/490668614.pdf

Firmansyah, D., & Dede. (2022). Teknik Pengambilan Sampel Umum dalam Metodologi. Jurnal Ilmiah Pendidikan Holistik (JIPH), 1(2), 85–114.

H. Suyanto. (2018). Hukum Acara Pidana Pengantar.

Harun, H., Wantu, F. M., & Rahim, E. I. (2023). Penerapan Asas Contante Justitie Terhadap Efisiensi Pelimpahan Berkas Perkara Dari Penyidik Kepada Penuntut Umum. Philosophia Law Review, 3(2), 145–170.

Jonandi Effendi, J. I. (2023). Metode Penelitian Hukum: Normatif dan Empiris. In Widina Media Utama.

Karya, W. (2023). Eksekusi sebagai Mahkota Lembaga Peradilan. Jurnal Tana Mana, 4(1), 292–302. https://ojs.staialfurqan.ac.id/jtm/article/view/299

Kuba, S. (2022). Peranan Kompolnas Dalam Mendukung Upaya Optimalisasi Penegakan Hukum Oleh Polri Terhadap Kejahatan Konvensional Menonjol di Indonesia. Krtha Bhayangkara, 16(1), 51–64. https://doi.org/10.31599/krtha.v16i1.1051

Mouri, V., Chandra, T. Y., & Paparang, S. T. (2023). Peran Jaksa Peneliti Dalam Penentuan Lengkapnya Suatu Berkas Perkara. ARMADA : Jurnal Penelitian Multidisiplin, 1(12), 1446–1456. https://doi.org/10.55681/armada.v1i12.1089

Muhamad, A., Nasoha, M., Atqiya, A. N., & Istiqomah, A. F. (2024). Kontribusi Hukum Pidana terhadap Pembentukan Warga Negara yang Berkeadaban. Birokrasi : Jurnal Ilmu Hukum Dan Tata Negara, 2(4), 195–207.

Purwono, U. H. (2024). Rekonstruksi Paradigma Penyidikan Dalam Sistem Negara Hukum Pancasila untuk Mewujudkan Keadilan Berdasarkan Pancasila. Binamulia Hukum, 13(2), 483–499. https://doi.org/10.37893/jbh.v13i2.956

Rauf, S. (2024). The Ideal Model for Returning Criminal Case Files Based on the Integrated Criminal Justice System Approach. Philosophia Law Review, 4(1), 21–42.

Rizal, M., Saputra, D. N., Sinthania, D., Bano, V. O., Susanto, E. E., Amruddin, & Lisya, M. (2023). Metodologi Penelitian Kualitatif. In Kollegial supervision. https://doi.org/10.2307/jj.608190.4

Rosidi, A., Zainuddin, M., & Arifiana, I. (2024). Metode Dalam Penelitian Hukum Normatif Dan Sosiologis (Field Research). Journal Law and Government, 2(1), 46–58.

Rozi, R. M. (2017). Revitalisasi Lembaga Pra Penuntutan Guna Menyokong Kepastian Hukum Dan Keadilan Dalam Sistem Peradilan Pidana Indonesia. Jurnal Rechts Vinding, 6(1), 89. https://doi.org/10.33331/rechtsvinding.v6i1.124

Sihombing, D. C., Alvi Syahrin, Madiasa Ablisar, & Mahmud Mulyadi. (2023). Penguatan Kewenangan Jaksa Selaku Dominus Litis Sebagai Upaya Optimalisasi Penegakan Hukum Pidana Berorientasi Keadilan Restoratif. Locus: Jurnal Konsep Ilmu Hukum, 3(2), 63–75. https://doi.org/10.56128/jkih.v3i2.42

Sriwidodo, J. (2021). Pengantar Hukum Acara Pidana. In Angewandte Chemie International Edition, 6(11), 951–952. (Issue Mi).

Suryana, H. C., Qohhari, A. W., Atroid, A. N. Z., Ristanti, A., Ahkam, A. A., Khoirunnisa, A., Fahreza, C., Rizqiyani, D., & Amaliyah, D. (2015). Perspektif Peradilan Di Indonesia.

Downloads

Published

2025-06-18

How to Cite

Alfarobbi, K. A., & Ubaidillah, L. U. (2025). Analisis Hukum terhadap Sanksi kepada Penyidik Kepolisian yang Tidak Segera Menyerahkan Berkas kepada Penuntut Umum dalam Perkara dengan Kualifikasi Ringan. Hukum Inovatif : Jurnal Ilmu Hukum Sosial Dan Humaniora, 2(3), 202–210. https://doi.org/10.62383/humif.v2i3.1938

Similar Articles

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 > >> 

You may also start an advanced similarity search for this article.